Monikondee is een participatieve documentaire die is gemaakt op de grensrivier tussen Suriname en Frans-Guyana, in nauwe samenwerking met Maroon- en Inheemse gemeenschappen. De film ontstond vanuit een voortdurende dialoog met de deelnemers, die de verhalen, thema’s en perspectieven vormgaven. Op deze pagina is een selectie gepubliceerd van de researchgesprekken die tijdens het onderzoeksproces plaatsvonden.
interview Marron en Inheemse verkopers
Vreedzaammarkt Paramaribo, juni 2022
Op de Vreedzaammarkt verkopen Inheemsen en Marrons bosproducten. De Marron politicus Werner Vreedzaam opende de markt tijdens de Binnenlandse Oorlog (1986-1992). Op de vlucht voor het geweld, verlieten destijds veel Marrons en Inheemsen het binnenland en trokken naar Paramaribo. De verkopers vertellen over hun waren, hun klanten, en hoe ze hun culturele gebruiken inpassen in de stedelijke geldeconomie. De opnamen vonden plaats kort na de Covid pandemie en werden gemaakt in de context van een filmworkshop met aspirant filmmakers.
interview Else Napoleon en Maira Atoti
Diitabiki aan de Tapanahony, mei 2022
Het interview werd opgenomen tijdens de overstroming van het voorjaar van 2022, toen de rivieren in het binnenland van Suriname maandenlang ver buiten hun oevers traden als gevolg van aanhoudende regenval. Twee jonge vrouwen vertellen over de impact van deze klimaatramp op hun voedselvoorziening en over hun werk als kwaka-ondernemers in een samenleving die steeds meer om geld en goud draait.
interview Marius Sekende
Akonkaba aan de Lawa, mei 2022
Bootsman Marius Sekende, een Marron-vrachtvaarder van het Nduyka volk, vaart van kinds af aan op de Marowijne en haar toevoerrivieren Lawa, Litani en Tapanahony, het traditionele leefgebied van de Inheemsen en de Marrons. Sekende kent het labyrint van rotsen, stroomversnellingen en eilanden van dit rivierengebied als geen ander. Hij vertelt over het vak van vrachtvaarder in de droge tijd en in de regentijd, en gaat in op de postkoloniale relatie van binnenlandbewoners en stedelingen.
interview kapitein Manga Aida
Diitabiki aan de Tapanahony, mei 2022
Het traditionele gezag van de Marrongemeenschap bestaat uit kapiteins die worden geassisteerd door basja’s. Het opperhoofd van het volk wordt de gaanman genoemd. Deze gezagsdragers bemiddelen bij conflicten, leiden volksvergaderingen en zorgen voor consensus-besluiten. Kapitein Manga Aida schetst hoe het werk van gezagsdragers veranderde onder invloed van geld en goudwinning. Ook zet hij uiteen op welke wijze de voorouders door de Sweli en Agedeonsu krachtbronnen geholpen werden, en wat hun rol is in de tegenwoordige tijd.
interview kapitein Baja Gazon
Diitabiki aan de Tapanahony, mei 2022
Marrons die langs de Tapanahony wonen, noemen zichzelf zowel Ndyuka als Okanisi (vernederlandst Aukaners). De tweede naam is afgeleid van Auka, de plantage waar hun voorouders in slavernij waren voordat ze zichzelf bevrijdden; de eerste van de kreet van een vogel die de voorouders tijdens hun vlucht door het bos vertelde dat ze waren aangekomen bij de Mama Ndyuka kreek. Kapitein Baja Gazon gaat in op deze geschiedenis, en vertelt hoe de Sweli en Agedeonsu krachtbronnen de voorouders hielpen na hun ontsnapping aan slavernij. Hij schetst de impact van goudwinning op het ecosysteem en de gemeenschap, en zet uiteen hoe in de Ndyuka rechtspraak boetes worden opgelegd die in feite taakstraffen zijn.
vertelling over Amazones door Hortence Kajoeramari
Galibi, april 2023
In Galibi wonen Inheemsen van het Kalina-volk die nog altijd hun eigen Kalina taal spreken. Een orale overlevering vertelt hoe lang geleden krachtige Kalina vrouwen hun mannen achterlieten. Ze namen de boten en voeren de Amazone-rivier op.
